Wiadomości o Internecie Słowniczek terminów internetowych

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

A

Adres

Unikatowy kod przypisany do położenia pliku w pamięci masowej, do położenia urządzenia w systemie lub sieci albo do położenia dowolnego innego źródła danych w sieci.

Adres IP

32-bitowy adres protokołu Internetu przypisany do komputera-hosta, składający się z dwóch części: adresu sieci i adresu komputera-hosta.

B

Baza danych

Zbiór informacji pochodzących od i przeznaczonych dla wielu użytkowników. Często obsługuje swobodny dostęp do danych i przedstawia je na różnych "widokach" i poziomach abstrakcji.

BBS (ang. Bulletin Board System)

Elektroniczna "tablica ogłoszeń", w której użytkownicy mogą pozostawiać wiadomości. Wiele usług BBS działa na zasadach członkostwa.

Bit

Najmniejsza ilość informacji nadająca się do przesłania. Kombinacje bitów mogą określać znaki alfanumeryczne bądź sterować wysyłaniem sygnałów, przełączaniem lub innymi funkcjami.

Bod [ang. baud] (starszy termin, zastępowany coraz częściej przez bps — skrót od ang. bits per second, czyli bitów na sekundę):

Liczba sygnałów, które mogą być przesłane danym łączem w ciągu jednej sekundy.

BOT

"Bot" to potoczna nazwa programów, które prowadzą nasłuch i odpowiadają na konwersacje w kanale IRC.

BPS

Skrót od ang. bits per second, czyli bitów na sekundę — miara szybkości modemów.

Brama

Konwerter protokołów. Węzeł charakterystyczny dla danej aplikacji, umożliwiający połączenie z sieciami, które bez niego byłyby niedostępne (niezgodne sprzętowo). Dokonuje konwersji kodów danych i protokołów ich przesyłania w celu zapewnienia ich zgodności we wzajemnym działaniu.

C

CATV

Skrót od ang. Cable Television lub Community Antenna Television (telewizja kablowa lub przewodowa). System telewizji przewodowej, nadawanej za pośrednictwem kabla, podłączony do wspólnej anteny (zestawu anten). Prawo federalne USA z roku 1994 zezwala operatorom sieci kablowej na konkurencyjne starania o udostępnienie usług telefonicznych na infostradzie.

Cern

Europejskie Laboratorium Fizyki Cząsteczkowej, siedziba pierwszej konferencji World Wide Web, uznawana za miejsce narodzin technologii WWW. Prace nad technologią i standaryzacją WWW przeniosły się stąd do World Wide Web Organization (W3O, pod w3.org). http://www.cern.ch/

CGI

Skrót od ang. Common Gateway Interface — interfejs dla programistów piszących skrypty lub tworzących aplikacje, działające "w tle" na serwerach WWW. Skrypty takie umożliwiają generowanie tekstu lub innych typów danych na bieżąco, na przykład w odpowiedzi na dane wprowadzane przez użytkownika lub wydobywane z bazy danych.

Cyberprzestrzeń

Ten termin, po raz pierwszy użyty w powieści Williama Gibsona "Neuromancer" dla opisania fizycznych łączy typu mózg-komputer, jest zbiorowym określeniem wszystkich sfer komunikacji wspomaganej komputerowo.

Cyfrowe urządzenie, cyfrowa metoda

Urządzenie lub metoda stosujące dyskretny rozkład napięcia, częstotliwości, amplitudy, położenia itp. wielkości w celu kodowania, przetwarzania lub przesyłania binarnych (zerojedynkowych) sygnałów oznaczających dane dźwiękowe, wizyjne, komputerowe lub inne.

Czas rzeczywisty

Szybkie przesyłanie i przetwarzanie danych i transakcji zorientowanych zdarzeniowo w trakcie ich występowania, zamiat przechowywania ich i ponownego wysyłania lub przetwarzania w postaci wsadowej.

D

Brak haseł

E

Brak haseł

F

FAQ

Skrót od ang. Frequently Asked Questions — najczęściej zadawane pytania.

Finger

Nazwa protokołu umożliwiającego odnajdywanie informacji o użytkownikach w sieci. Niektóre typy sieci nie zezwalają na używanie usługi Finger z systemu zewnętrznego, inne w ogóle nie zezwalają na wykorzystywanie tego protokołu.

Flame War - ang. zapalczywa dyskusja

Gorąca i nacechowana emocjonalnie debata, podczas której nie zwraca się uwagi na zasady dobrego wychowania.

FTP (skrót od ang. File Transfer Protocol)

Protokół wykorzystywany do obsługi przesyłania plików pomiędzy różnymi systemami.

G

GIF

Skrót od ang. Graphics Interchange Format. GIF jest standardowym formatem plików graficznych w sieci WWW, popularnym z uwagi na stosowaną w nim kompresję, zmniejszającą rozmiary plików.

Gopher

Publiczny program służący do przeglądania i wyszukiwania informacji w Internecie.

GUI

Skrót od ang. Graphical User Interface — graficzny interfejs użytkownika.

H

Hiperłącza

Powiązania między jedną informacją a inną.

Hipermedia

Metoda prezentowania informacji w oddzielnych jednostkach, inaczej węzłach, powiązanych za pomocą łączy. Informacje można przedstawiać za pomocą rozmaitych środków przekazu, takich jak tekst, grafika, wideo, animacje, rysunki czy aplikacja.

Hipertekst

Jeden z typów interaktywnych funkcji nawigacyjnych trybu online. Łącza (adresy URL) wbudowane w słowa lub całe frazy pozwalają użytkownikowi wybrać tekst (np. za pomocą kliknięcia myszą) i natychmiast wyświetlić związane z nim informacje bądź materiał multimedialny.

HTML (skrót od ang. Hyper Text Markup Language — język oznaczeń hipertekstowych)

Język, w którym formatowane są strony WWW i w którym rozsyłana jest informacja o sieci.

HTTP (skrót od ang. hypertext transfer protocol — hipertekstowy protokół transmisji)

Metoda przesyłania dokumentów z komputera-hosta lub serwera do przeglądarek i poszczególnych użytkowników.

I

Infostrada

Słowo z żargonu użytkowników Internetu. Odnosi się ono do planu administracji Clintona polegającym na zniesieniu ograniczeń w sferze usług komunikacyjnych, co z kolei ma sprzyjać integracji wszelkich aspektów Internetu, telewizji kablowej, telefonii, sfer biznesu, rozrywki, informacji, edukacji itp.

IP (skrót od ang. Internet Protocol — protokół internetowy)

Protokół internetowy, definiujący jednostkę informacji przenoszoną między systemami, zajmującymi się przesyłaniem podstawowych pakietów.

ISDN (skrót od ang. Integrated Services Digital Network - cyfrowa sieć usług zintegrowanych)

Zestaw standardów dla szybkiego, jednoczesnego przesyłu danych, głosu i informacji wideo za pośrednictwem liczby kanałów zmniejszonej dzięki wykorzystaniu sygnałów szerokopasmowych.

J

JPEG

Skrót od ang. Joint Photographic Experts Group. JPEG jest popularną metodą kompresji fotografii. Wiele przeglądarek traktuje format JPEG jako standardowy format podglądu plików graficznych.

K

Kanał

Telekomunikacyjny tor (potok) o określonej wydajności (szybkości), łączący dwa punkty sieci.

Kompresja / Dekompresja

Metoda kodowania i rozkodowywania sygnałów, umożliwiająca przesyłanie (i przechowywanie) większej ilości informacji, niż jej nośniki byłyby w stanie obsłużyć.

L

List-Serv

"ListServ" to bezpłatny program służący do automatyzacji procedur obsługi i rozsyłania poczty elektronicznej w listach pocztowych. Istnieją listy pocztowe dla wielu różnych tematów; niektóre listy są "otwarte" (co znaczy, że każda osoba z listy może rozesłać wiadomość po całej liście, jak podczas dyskusji), a inne są "zamknięte" (tylko niektóre osoby mają prawo umieszczania w nich informacji).

Ł

Łącze

Patrz Hiperłącze.

Łącze dedykowane

Prywatna linia telefoniczna, dzierżawiona od operatora telekomunikacyjnego.

Łącze komunikacyjne

Sprzęt i oprogramowanie łączące dwóch użytkowników końcowych.

M

Modem (od ang. MOdulator-DEModulator)

Komputerowy interfejs użytkownika końcowego, pozwalający na przesyłanie danych cyfrowych za pośrednictwem analogowych urządzeń przesyłowych, takich jak linie telefoniczne.

MPEG

Skrót od ang. Moving Pictures Expert Group. MPEG jest standardowym formatem kompresji filmów wideo.

Multimedia

Systemy komputerowe integrujące dźwięki, filmy wideo i dane komputerowe.

N

NCSA

Skrót od ang. National Center for Supercomputing Applications — Narodowego Centrum Aplikacji Superobliczeniowych, instytucji edukacyjnej, w której powstała między innymi przeglądarka sieci WWW o nazwie Mosaic. http://www.ncsa.uiuc.edu/

Nośniki

Inaczej media; sposoby przechowywania i rozpowszechniania informacji (np. taśma wideo, dyskietka, dysk CD-ROM, druk itp.).

O

Operator

Firma świadcząca usługi telekomunikacyjne, będąca właścicielem urządzeń sieciowych.

Operator publiczny

Operator Internetu świadczący usługi publiczne, otwarte dla wszystkich klientów z danej grupy bez względu na ich tożsamość i bez jakiejkolwiek dyskryminacji.

P

Pasmo rozszerzone

Tor komunikacyjny lub łącze pozwalające na szybkie przesyłanie dużej ilości danych (zazwyczaj z szybkością ponad 1,544 Mbit/s).

Pasmo szerokie

Tor komunikacyjny lub łącze pozwalające na uzyskanie średniej wydajności przesyłu danych (zazwyczaj z szybkością od 64 Kbit/s do 1,544 Mbit/s).

PKZIP

PKZIP to narzędziowy program typu shareware, służący do kompresji danych na komputerach osobistych. Do dekompresji danych wykorzystywany jest program PKUNZIP.

Pobieranie

Przesyłanie programów lub danych z komputera na podłączone urządzenie, zazwyczaj z serwera na komputer osobisty.

Rozmowa

"Rozmowa" (ang. chat) to termin służący do określenia rozmowy odbywającej się za pośrednictwem sieci Internet. Przykładami pogawędek są IRC, "WebChat", prodigy i aol.

Połączenie

Dedykowane lub komutowane łącze komunikacyjne między dwoma punktami sieci.

POP (skrót od ang. Point of Presence — punkt dostępu)

Punkt dostępu to łącze operatora Internetu, dostępne dla użytkowników modemów i używane głównie dla określenia połączeń lokalnych, dzięki którym właściciele modemów unikają przeprowadzania połączeń zamiejscowych. Na przykład, określony operator Internetu może mieć siedzibę w Warszawie, ale punkty dostępu w Krakowie i w Gdańsku.

PPP (skrót od ang. Point to Point Protocol - protokół dwupunktowy)

Połączenie internetowe, wykorzystujące protokół TCP/IP, nieco szybsze niż protokół SLIP.

Prawa dostępu

Prawa zezwalające na dostęp do określonych folderów i na ich modyfikację.

Przeciągnij i upuść

Metoda GUI (graficznego interfejsu użytkownika), za pomocą której jeden obiekt ekranowy można wybrać i przenieść jako dane wprowadzane do innego obiektu ekranowego (ikony).

Przeglądarka

Aplikacja wyposażona w interaktywny graficzny interfejs użytkownika, umożliwiająca wyszukiwanie, oglądanie i zarządzanie informacjami w sieci.

Q

Brak haseł

R

Robot

Określenie "robot" w kontekście sieciowym oznacza zazwyczaj program, który przemierza sieć w poszukiwaniu informacji, na przykład w celu utworzenia indeksu dla programu-szperacza lub znalezienia błędów na stronach WWW itp.

S

Serwer

W sieci — stacja danych typu host, która udostępnia różne dane i usługi innym stacjom.

Serwer plików

Komputer zapewniający dostęp do plików użytkownikom (klientom) z odległych miejsc.

SGML

Skrót od ang. Standard Generalized Markup Language. Język opisujący inne strukturalne języki dokumentów. Na przykład, za pomocą języka SGML zdefiniowany jest język HTML.

Sieć

System połączonych elementów, powiązanych ze sobą za pośrednictwem łączy dedykowanych lub komutowanych, mający na celu zapewnienie lokalnej lub zdalnej komunikacji (głosu, obrazu wideo, danych itp.) oraz umożliwienie wymiany informacji użytkownikom o podobnych zainteresowaniach.

Sieć szkieletowa

Sieć połączeń szerokopasmowych między przełącznikami.

SLIP (skrót od ang. Serial Line Internet Protocol)

Połączenie internetowe wykorzystujące protokół TCP/IP.

SSL

Skrót od ang. Secure Socket Layer, protokół wykorzystywany przez firmę Netscape w celu zapewnienia użytkownikom pewności i bezpieczeństwa transakcji sieciowych.

Strona

Dokument hipermedialny w sieci WWW.

Strona macierzysta

Początkowa strona węzła, zawierająca jego informacje identyfikacyjne oraz indeks dostępnych zasobów.

Sygnał

Zorientowana zdarzeniowo zmiana stanu (np. ton, zmiana częstotliwości, wartość binarna, alarm, wiadomość itp.).

Szerokość pasma

Miara wydajności komunikacyjnej albo współczynnik przesyłu danych dla określonego łącza lub kanału.

T

TCP/IP

Skrót od ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol; standardowy protokół komunikacyjny, wykorzystywany do łączenia ze sobą systemów komputerowych w sieci Internet.

Telnet

Telnet to program sieciowy umożliwiający zalogowanie i pracę w sieci przy wykorzystaniu innego komputera. Rejestrując się w innym systemie, użytkownik może uzyskać dostęp do takich usług internetowych, do jakich nie ma dostępu na własnym komputerze.

U

UNZIP

Program służący do dekompresji albo "rozpakowania" pliku zmniejszonego wcześniej za pomocą narzędzia do kompresji.

URL (skrót od ang. Uniform Resource Locator - jednolity lokalizator zasobów)

Adres węzła sieci WWW zapisany w takiej postaci, w której można wyróżnić: nazwę serwera przechowującego pliki danego węzła; ścieżkę katalogu danego pliku; oraz nazwę pliku.

Usenet (skrót od ang. USEr NETwork - sieć użytkownika)

System grup dyskusyjnych w Internecie. Jedna z najwcześniejszych form "grupowej poczty elektronicznej", obecnie obejmująca około 10 tysięcy rozmaitych grup dyskusyjnych.

V

VRML - skrót od ang. Virtual Reality Modeling Language

Język formatowania stron WWW, obsługujący grafikę trójwymiarową i interaktywną nawigację przestrzenną.

W

WAIS (skrót od ang. Wide Area Information Server)

Efektywny system szybkiego wyszukiwania dużych ilości danych w Internecie.

WAV

Rozszerzenie charakteryzujące jeden z formatów plików dźwiękowych.

Webmaster/Webmistress

Operator/operatorka systemu na serwerze węzła WWW.

Węzeł

Adres serwera w sieci Internet.

WINZIP

Winzip to program narzędziowy do kompresji danych, pozwalający użytkownikom Windows 95, Windows 3.1 i Windows NT zmniejszać pliki w celu przyspieszenia ich transmisji w Internecie. Program ten umożliwia też dekompresję plików skompresowanych w formacie PKZIP lub TAR. http://www.winzip.com/winzip/

Wskaźnik

Adres URL osadzony w danych i określający położenie danych w innym rekordzie bądź pliku. Przykładem wskaźnika jest hiperłącze tekstowe.

WWW (skrót od ang. World Wide Web)

Internetowy system łączenia dokumentów multimedialnych, dzięki któremu związki między informacjami wspólnymi dla dokumentów stają się łatwo dostępne i całkowicie niezależne od fizycznego położenia informacji.

Wydajność

Najwyższa możliwa (rzeczywista) szybkość, z jaką można przeprowadzać transmisję danym kanałem, łączem lub za pomocą danego sprzętu. Wydajność może być wyrażona jako szybkość bezwzględna lub jako przepustowość sieci.

X

Brak haseł

Y

Brak haseł

Z

Zabezpieczenia

Mechanizmy kontrolne przeciwdziałające korzystaniu z zasobów przez osoby niepowołane.

Zator

Ograniczenie wydajności systemu, które w warunkach szczytowego natężenia transmisji może wpływać na zmniejszenie szybkości przepływu danych.

ZIP

Plik "zip" powstaje w wyniku kompresji danego pliku (czyli sporządzenia jego mniejszej, ale funkcjonalnie identycznej kopii) za pomocą polecenia "pkzip". Plik wynikowy ma zazwyczaj rozszerzenie .zip.

© 1996 Microsoft Corporation